Просмотр новости
Найдите то, что Вас интересует
Спутники
РН
SpaceX
Роскосмос
NASA
Hiểu đúng vai trò phân bón vô cơ, hữu cơ từ bài học của Sri Lanka
Дата публикации: 27-05-2026 01:46:29
Khủng hoảng nông nghiệp tại Sri Lanka cho thấy hiểu sai về vai trò của phân bón vô cơ và hữu cơ có thể gây hệ lụy lớn cho an ninh lương thực, kinh tế.
Основное содержимое страницы с новостью.
| Hotline: 0983.970.780
Hiểu đúng vai trò phân bón vô cơ, hữu cơ từ bài học của Sri Lanka
Thứ Tư 27/05/2026 , 08:46 (GMT+7)
Khủng hoảng nông nghiệp tại Sri Lanka cho thấy hiểu sai về vai trò của phân bón vô cơ và hữu cơ có thể gây hệ lụy lớn cho an ninh lương thực, kinh tế.
Năm 2021, Sri Lanka trở thành tâm điểm chú ý của thế giới khi bất ngờ ban hành lệnh cấm nhập khẩu và sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật nhằm hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia đầu tiên phát triển nền nông nghiệp hoàn toàn hữu cơ.
Các nông trại tại Sri Lanka. Ảnh: UNDP.
Khi đó, quyết định của Chính phủ Sri Lanka được lý giải bởi nhiều nguyên nhân. Một mặt, nước này muốn bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những lo ngại liên quan đến dư lượng hóa chất nông nghiệp và các bệnh mãn tính trong nông thôn. Mặt khác, Sri Lanka đang rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, nguồn dự trữ ngoại tệ suy giảm mạnh nên việc cắt giảm nhập khẩu phân bón hóa học được xem là giải pháp tiết kiệm chi phí.
Mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, thân thiện môi trường rõ ràng không sai. Tuy nhiên, điều khiến “cuộc cách mạng hữu cơ” của Sri Lanka thất bại lại nằm ở chính cách thức triển khai: quá nóng vội, thiếu lộ trình và chưa tính toán đầy đủ các yếu tố khoa học, kỹ thuật, thị trường cũng như khả năng thích ứng của người nông dân.
Chỉ sau vài tháng thực hiện lệnh cấm, nền nông nghiệp Sri Lanka bắt đầu rơi vào khủng hoảng. Sản lượng lúa gạo giảm mạnh, sản lượng chè - mặt hàng xuất khẩu chủ lực - lao dốc, giá thực phẩm tăng cao, trong khi nông dân phản ứng dữ dội vì năng suất suy giảm và chi phí sản xuất tăng lên.
Các thống kê sau đó cho thấy sản lượng lúa giảm tới hơn 30%, còn sản lượng chè giảm gần 20%. Riêng ngành chè đã khiến Sri Lanka thất thu hàng trăm triệu USD kim ngạch xuất khẩu. Quốc gia vốn từng tự chủ về lương thực buộc phải nhập khẩu gạo với chi phí lớn trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng.
Không lâu sau đó, Chính phủ Sri Lanka buộc phải nới lỏng rồi hủy bỏ lệnh cấm sử dụng phân bón hóa học. Tuy nhiên, hậu quả để lại đã quá lớn khi lạm phát tăng cao, đời sống người dân khó khăn và nền kinh tế rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.
Không thể ‘đốt cháy giai đoạn’ trong chuyển đổi nông nghiệpThất bại của Sri Lanka không đồng nghĩa nông nghiệp hữu cơ là hướng đi sai lầm. Ngược lại, phát triển nông nghiệp xanh, giảm phụ thuộc hóa chất, nâng cao sức khỏe đất và hệ sinh thái vẫn là xu thế tất yếu của thế giới.
Điều đáng nói là Sri Lanka đã cố gắng thay thế hoàn toàn phân bón hóa học bằng phân hữu cơ trong thời gian quá ngắn, trong khi hai loại phân bón này có vai trò và cơ chế tác động hoàn toàn khác nhau.
Nếu phân bón hóa học cung cấp dinh dưỡng nhanh, tập trung và trực tiếp cho cây trồng thì phân hữu cơ chủ yếu đóng vai trò cải tạo đất, tăng chất hữu cơ và cải thiện hệ sinh thái đất về lâu dài. Hàm lượng dinh dưỡng trong phân hữu cơ thấp hơn nhiều so với phân hóa học, do đó muốn đáp ứng cùng lượng dinh dưỡng cần khối lượng vật chất lớn hơn rất nhiều lần.
Đây cũng chính là vấn đề mà Sri Lanka gặp phải. Các nghiên cứu sau này cho thấy nước này gần như không đủ nguồn nguyên liệu sinh khối để sản xuất lượng phân hữu cơ cần thiết cho toàn bộ nền nông nghiệp quốc gia.
Ngay cả khi tận dụng toàn bộ nguồn compost (phân hữu cơ ủ hoai) từ rác thải đô thị, phân chuồng, phụ phẩm nông nghiệp hay bùn thải, lượng dinh dưỡng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu của cây trồng, đặc biệt là với các giống lúa năng suất cao vốn được phát triển dựa trên nền canh tác sử dụng phân bón hóa học trong nhiều thập kỷ.
Điều đó cho thấy một thực tế rằng nông nghiệp hiện đại khó có thể duy trì năng suất lớn nếu hoàn toàn loại bỏ phân bón vô cơ trong thời gian ngắn. Trong bối cảnh dân số toàn cầu ngày càng tăng, áp lực đảm bảo an ninh lương thực vẫn là bài toán rất lớn đối với mọi quốc gia.
Thực tế, sự phát triển mạnh mẽ của nông nghiệp thế giới trong nhiều thập kỷ qua có đóng góp rất lớn từ phân bón tổng hợp, cơ giới hóa và tiến bộ khoa học kỹ thuật. Nếu không có nguồn dinh dưỡng từ phân bón hóa học, rất khó để duy trì sản lượng lương thực đủ nuôi sống hàng tỷ người.
Một vấn đề khác mà Sri Lanka vấp phải là yếu tố con người. Sau nhiều năm được trợ cấp phân bón hóa học, phần lớn nông dân không đủ kinh nghiệm và điều kiện để chuyển sang canh tác hoàn toàn hữu cơ.
Việc tự sản xuất phân compost đòi hỏi nhiều công lao động, thời gian và chi phí vận chuyển lớn hơn đáng kể. Trong khi đó, chất lượng nhiều loại phân hữu cơ trên thị trường không đồng đều, khiến người dân mất niềm tin. Không ít doanh nghiệp đã cung cấp các sản phẩm hữu cơ kém chất lượng trong giai đoạn chuyển đổi, làm gia tăng tâm lý hoài nghi đối với mô hình sản xuất hữu cơ.
Bài học lớn nhất từ Sri Lanka có lẽ nằm ở chỗ: phát triển nông nghiệp bền vững không thể dựa trên tư duy cực đoan hay những quyết định mang tính phong trào. Quá trình chuyển đổi cần có lộ trình dài hạn, cơ sở khoa học, sự đồng thuận xã hội và hạ tầng kỹ thuật phù hợp.
Việt Nam cần phát triển phân bón theo hướng cân bằngTại Việt Nam, cùng với xu thế nông nghiệp xanh và giảm phát thải, phát triển phân bón hữu cơ, phân bón sinh học đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Phát triển nông nghiệp xanh cần lộ trình khoa học, thay vì cực đoan giữa phân bón hữu cơ và phân bón vô cơ.
Nhiều địa phương đã tăng cường tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi để sản xuất phân hữu cơ, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh yêu cầu về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm ngày càng cao.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy sản xuất hữu cơ tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, chi phí chứng nhận cao, thị trường tiêu thụ chưa ổn định, trong khi hệ thống tiêu chuẩn và nguồn nhân lực kỹ thuật còn hạn chế.
Đáng chú ý, hiện vẫn tồn tại tâm lý đồng nhất giữa “nông sản sạch”, “nông sản an toàn” và “nông sản hữu cơ”. Không ít quan điểm cực đoan cho rằng chỉ có canh tác hữu cơ hoàn toàn mới là hướng đi đúng cho tương lai nông nghiệp.
Trong khi đó, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần nhìn nhận thực tế hơn. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người cùng vai trò là quốc gia xuất khẩu nông sản lớn, việc duy trì năng suất ổn định vẫn là yêu cầu rất quan trọng.
Điều Việt Nam cần không phải là loại bỏ hoàn toàn phân bón hóa học, mà là sử dụng phân bón theo hướng hiệu quả và bền vững hơn. Nghĩa là giảm lạm dụng, sử dụng đúng kỹ thuật, tăng cường phân hữu cơ, phân sinh học, đồng thời kết hợp các giải pháp canh tác hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng. Thay vì chạy theo phong trào “hữu cơ hóa toàn diện”, Việt Nam cần lựa chọn những vùng sản xuất phù hợp để phát triển hữu cơ chuyên biệt, phục vụ các phân khúc thị trường cao cấp hoặc xuất khẩu.
Song song với đó là đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, xây dựng chuỗi tiêu thụ minh bạch và hỗ trợ người nông dân tiếp cận các giải pháp canh tác bền vững.
Bài học từ Sri Lanka cho thấy, mọi chuyển đổi trong nông nghiệp đều cần dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn sản xuất. Một chính sách dù mang mục tiêu tích cực nhưng nếu triển khai nóng vội, thiếu chuẩn bị về nguồn lực, kỹ thuật và thị trường vẫn có thể gây ra những hệ lụy rất lớn đối với an ninh lương thực, sinh kế nông dân và nền kinh tế.
Trong hành trình hướng tới nền nông nghiệp xanh và phát thải thấp, Việt Nam cần lựa chọn con đường cân bằng hơn, đó là phát triển hài hòa giữa phân bón hữu cơ và phân bón vô cơ, giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và yêu cầu đảm bảo năng suất, an ninh lương thực. Bởi suy cho cùng, phát triển bền vững không nằm ở việc phủ nhận vai trò của phân bón hóa học, mà ở khả năng sử dụng chúng một cách khoa học, tiết kiệm và hiệu quả hơn.
Hoài Thơ
Bạn đang đọc bài viết Hiểu đúng vai trò phân bón vô cơ, hữu cơ từ bài học của Sri Lanka tại chuyên mục Phân bón của Báo Nông Nghiệp và Môi trường. Mọi thông tin góp ý, chia sẻ vui lòng gửi về hòm thư baonnmt@gmail.com hoặc số điện thoại/zalo của báo Nông nghiệp và Môi trường: 036.902.4447.
0
0
Quan tâm
0
0
-
ĐẮK LẮK Gian hàng Phân bón Miền Nam tại Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 thu hút các nhà vườn và nông dân đến tìm hiểu sản phẩm, trao đổi giải pháp dinh dưỡng cây trồng.
-
Hơn 500 xe bán tải chở sầu riêng tại Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 xác lập kỷ lục Guinness, với sự đồng hành của Phân Bón Cà Mau và cộng đồng địa phương.
-
Công ty Cổ phần Phân bón Miền Nam xuất khẩu thành công 300 tấn NPK 14-14-14 sang thị trường Nhật Bản, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường có tiêu chuẩn cao.
-
Đồng hành Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026, Phân lân Ninh Bình mang đến giải pháp dinh dưỡng cân đối, góp phần cải tạo đất, nuôi cây khỏe, nâng cao chất lượng sầu riêng.
-
Gần 20 năm hoạt động trong lĩnh vực phân bón, Phân bón HaiDuong đang đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất các dòng phân bón hữu cơ, hữu cơ vi sinh, và sản phẩm chuyên dùng...
-
Các dịp hội nghị khách hàng của Supe Lâm Thao, tôi luôn tìm kiếm những mái đầu xanh, những gương mặt trẻ bên cạnh những gương mặt lão thành đã quá quen thuộc.
-
Đạm Hà Bắc là pháp nhân độc lập, không có bất cứ liên quan nào đến doanh nghiệp đang bị điều tra về hành vi sản xuất phân bón giả trên địa bàn Bắc Ninh.
-
Đạm Hà Bắc tổ chức tuyên dương con em cán bộ công nhân viên đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp phường, xã trở lên năm học 2025 - 2026.
-
NINH BÌNH Đoàn công tác cấp cao nước Cộng hòa Uganda đến thăm, làm việc và khảo sát thực tế tại 3 đơn vị sản xuất phân bón thuộc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem).
-
Quy định mới giúp doanh nghiệp phân bón giảm thủ tục, chi phí, song một số nội dung về ghi nhãn, hợp quy vẫn cần được hướng dẫn rõ hơn.
-
Nguồn cung axit sulfuric toàn cầu tiếp tục chịu sức ép khi căng thẳng tại eo biển Hormuz tái bùng phát, gây áp lực lên ngành phân bón và khai khoáng.
-
Vinachem làm việc với lãnh đạo cấp cao của Lào, đẩy nhanh thủ tục nhằm đưa Dự án khai thác, chế biến muối mỏ Kali Lào bước vào giai đoạn thi công.
Xem thêm
Bệnh thán thư gây chết cành và khô quả, làm ảnh hưởng nặng tới cấu trúc tán cây và năng suất cà phê nếu không chú ý phòng trừ.
Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam trao Quyết định bổ nhiệm Nhà báo Vũ Tuấn Anh giữ chức vụ Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Thức ăn chăn nuôi Việt Nam.
Sự xuất hiện các bệnh kế phát sau dịch tả heo châu Phi, PRRS khiến người chăn nuôi chịu áp lực lớn. F35-NANO TULA++ ra đời là giải pháp kiểm soát viêm nhiễm hiệu quả.
Đọc nhiều nhất
1
2
3
4
5
6
7
Bình luận mới nhất
Схожие новости
| # | Наименование новости | Тональность | Информативность | Дата публикации |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sản xuất lúa sử dụng phân bón hữu cơ, giảm ô nhiễm môi trường | 0 | 7.97 | 02-04-2026 |
| 2 | Phân bón hữu cơ Greenma - giải pháp 'dinh dưỡng sinh học' | 0 | 9.94 | 28-08-2026 |
| 3 | Vinachem thúc đẩy xuất khẩu phân bón và hóa chất sang Sri Lanka | 0 | 13.22 | 24-05-2026 |
| 4 | Ngành phân bón Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi xanh | 0 | 7.86 | 16-06-2026 |
| 5 | USDA đầu tư 500.000 USD cho thị trường phân bón sinh học tại Việt Nam | 0 | 13.91 | 05-08-2026 |
| 6 | Cung ứng phân bón trả chậm, nông dân vơi nỗi lo 'giật gấu vá vai' | 0 | 11.64 | 23-08-2026 |
| 7 | Xuất khẩu phân bón đạt gần 1 tỷ USD | 0 | 15.21 | 12-07-2026 |
| 8 | Khủng hoảng nguồn cung axit sulfuric kéo dài gây áp lực lên ngành phân bón | 0 | 9.57 | 07-08-2026 |
| 9 | 'Cần hoàn chỉnh chính sách, quy định về phát triển và quản lý phân bón' | 0 | 9.2 | 04-07-2026 |
| 10 | Phân bón Cà Mau nâng tầm vai trò trong chuỗi giá trị an ninh lương thực | 0 | 11.26 | 16-06-2026 |
Классификация: . Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 10. Тональность: 0. Информативность: 8.19. Источник: nongnghiep.vn.