• Jak informuje Newseria, 88 proc. ankietowanych uważa możliwość zapoznania się z informacją o produkcie przed zakupem za ważną.
• 80 proc. badanych jest zdania, że pełnoletni konsument powinien mieć dostęp do pełnej informacji o dostępnych produktach.
• W przypadku alkoholu 75 proc. respondentów popiera możliwość uzyskania przez dorosłego konsumenta informacji o nowych produktach dostępnych w sklepie.
• PIH i PTG krytykują ograniczenia promocji alkoholu w miejscu sprzedaży i wskazują m.in. na potencjalne konsekwencje dla małych sklepów.

W Sejmie procedowane są projekty nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Propozycja Lewicy zakłada całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa. W toku prac nad przepisami rozważane było także objęcie zakazem promocji wydzielonych stoisk alkoholowych.

Przeciwko takiemu rozwiązaniu występują Polska Izba Handlu i Polskie Towarzystwo Gospodarcze. Jak relacjonuje Newseria, organizacje przekonują, że należy rozróżnić reklamę kierowaną do szerokiego grona odbiorców od informacji dostępnej dla pełnoletniego klienta w miejscu, w którym podejmuje on decyzję zakupową.

Z najnowszy sondaż SW Research wynika z niego, że 88 proc. ankietowanych dorosłych Polaków uznaje możliwość zapoznania się z informacją o produkcie przed zakupem za ważną. 80 proc. jest natomiast zdania, że pełnoletni konsument powinien mieć dostęp do pełnej informacji o dostępnych produktach. Co trzeci respondent wskazuje materiały informacyjno-reklamowe dostępne w sklepach jako źródło informacji o aktualnych ofertach. Dla 29 proc. badanych dostarczają one dodatkowych informacji o produkcie, a dla 27 proc. pozwalają poznać jego cechy, skład, sposób użycia lub inne właściwości.

– Obserwujemy wzrost świadomości konsumentów. Zauważamy, że decyzje zakupowe są coraz bardziej przemyślane, a konsumenci czytają etykiety i informacje o produkcie. To też pokazuje większą świadomość w kwestii praw konsumenta – mówi agencji Newseria Jaromir Ćwikła, dyrektor ds. prawnych Polskiego Towarzystwa Gospodarczego.

Jak podkreśla w rozmowie z Newserią Ćwikła, „prawo do informacji o produkcie jest prawem konsumenta”.

Z badania SW Research przytoczonego przez Newserię wynika, że 75 proc. respondentów uważa, iż osoby pełnoletnie powinny mieć możliwość zapoznania się z informacjami o nowych produktach alkoholowych dostępnych w sklepie.

63 proc. ankietowanych jest zdania, że dorosły klient znajdujący się w strefie sprzedaży napojów alkoholowych powinien móc zapoznać się z informacjami i materiałami na ich temat. Siedmiu na dziesięciu dorosłych Polaków akceptuje obecność materiałów reklamowych w miejscu sprzedaży przeznaczonym dla pełnoletnich konsumentów. Jednocześnie 63 proc. respondentów uznało, że zakazywanie materiałów znajdujących się wyłącznie na wydzielonych stoiskach alkoholowych stanowi nadmierną ingerencję państwa – wynika z danych przytoczonych przez Newserię.

– Polska Izba Handlu stanowczo jest przeciwna zakazowi promocji alkoholu w miejscu sprzedaży. Konsument nabywający alkohol, który jest produktem legalnym, ma prawo do informacji na jego temat. Dopóki na terenie Rzeczypospolitej Polskiej alkohol jest legalny, konsument ma prawo uzyskać informację, co kupuje – mówi agencji Newseria Maciej Ptaszyński, prezes Polskiej Izby Handlu.

PIH zwraca uwagę, że sklep jest miejscem, w którym klient podejmuje konkretną decyzję zakupową i właśnie wtedy może potrzebować informacji o produkcie. Przedstawiciele PIH i PTG opowiadają się więc za rozróżnieniem materiałów znajdujących się w miejscu sprzedaży od reklamy kierowanej do szerokiego grona odbiorców.

– Mówimy tu o pełnoletnim konsumencie i to jest bardzo istotne. Należy podkreślić, że sklepy powinny mieć możliwość, a nawet obowiązek weryfikowania wieku każdego konsumenta nabywającego alkohol. Natomiast absolutnie nie należy ograniczać mu możliwości powzięcia informacji, w szczególności w punkcie sprzedaży – informuje Maciej Ptaszyński.

Zastrzeżenia organizacji handlowych dotyczą również potencjalnych ekonomicznych konsekwencji nowych regulacji. Polska Izba Handlu wskazuje przede wszystkim na małe sklepy, dla których alkohol jest istotną kategorią sprzedażową. Według stanowiska PIH przytoczonego przez Newserię ewentualne przesunięcie części zakupów poza legalny handel mogłoby oznaczać nie tylko mniejszą sprzedaż alkoholu, ale również spadek wartości pozostałych zakupów dokonywanych przy tej samej okazji.

– Z punktu widzenia handlu będzie to oznaczać przede wszystkim zmniejszenie obrotów. W szczególności dla małych sklepów alkohol jest bardzo ważną kategorią – podkreśla  Maciej Ptaszyński.

Polska Izba Handlu argumentuje, że ograniczenie informacji i promocji w legalnych punktach sprzedaży może sprzyjać przesuwaniu części zakupów do nieformalnego obrotu.

– Brak informacji może i najprawdopodobniej będzie skutkować przesunięciem sprzedaży do szarej strefy, gdzie nikt nie będzie się przejmował takimi ograniczeniami –  twierdzi Maciej Ptaszyński.

Prezes PIH wskazuje przy tym na dwa rodzaje potencjalnych konsekwencji. Pierwszym mają być straty przedsiębiorców oraz niższe wpływy podatkowe. Drugim – ryzyko związane z kupowaniem alkoholu z niesprawdzonych źródeł, gdzie nie ma takiej kontroli wieku kupującego i jakości produktu jak w legalnym handlu.

– W związku z tą regulacją mamy dwa podstawowe zagrożenia. Pierwszym jest zagrożenie dla przedsiębiorców, którzy mogą utracić część obrotów, również z produktów kupowanych przy okazji alkoholu, ponieważ to też jest bardzo ważna kategoria. To oznacza zmniejszenie przychodów do budżetu państwa, obciążenie przedsiębiorców, upadek sklepów – uważa Maciej Ptaszyński.

Według szacunków Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych w 2025 r. w szarej strefie mogło zostać zakupionych około 23 mln litrów alkoholu w przeliczeniu na 100-proc. alkohol etylowy. Hipotetyczne wpływy z podatku akcyzowego od takiego wolumenu wyniosłyby około 1,8 mld zł.