Ubiegłoroczna nowelizacja ustawy o drogach umożliwiła także miastom poniżej 100 tys. mieszkańców wprowadzanie śródmiejskich stref płatnego parkowania, dzięki czemu mogą wyznaczać wyższe opłaty i pobierać je także w weekendy i święta. Część samorządów już poszła w tym kierunku.

• Miasta, które wprowadziły śródmiejską strefę płatnego parkowania, odnotowały w miesiącach wiosenno-letnich znacznie wyższe wpływy do budżetu. W niektórych udało się je nawet podwoić, np. w Sopocie.
• - Zmieniła się długość parkowania pojazdów. Przypadki parkowania na okresy 3 tygodni przez kuracjuszy sanatoriów są sporadyczne. Dzięki temu miejsca parkingowe nie są blokowane i są bardziej dostępne - wyjaśnia Tomasz Cisek z Urzędu Miejskiego w Muszynie.
• - Funkcjonowanie ŚSPP przebiega bez większych zmian w zakresie zachowań kierowców oraz dostępności miejsc parkingowych - podkreśla burmistrz Krynicy-Zdroju Piotr Ryba.
• Na wprowadzenie śródmiejskiej strefy nadal czekają władze Władysławowa, ponieważ starostwo od kilku miesięcy analizuje nową organizację ruchu.

Długo wyczekiwana nowelizacja otworzyła furtkę 16 czerwca 2025 roku

Jeszcze półtora roku temu uprawnienia do ustanawiania śródmiejskich stref płatnego parkowania miały tylko miasta powyżej 100 tys. mieszkańców. Domagały się ich jednak także m.in. gminy i miasta uzdrowiskowe oraz atrakcyjne pod względem turystycznym, które w weekendy przeżywają prawdziwe oblężenie. W końcu się udało. 16 czerwca 2025 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o drogach publicznych, w której znalazł się następujący zapis:

"Śródmiejską strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach zgrupowania intensywnej zabudowy funkcjonalnego śródmieścia, które stanowi faktyczne centrum miasta lub dzielnicy, lub na obszarze uzdrowiska (strefa ochrony uzdrowiskowej A i B), lub obszarze ochrony uzdrowiskowej (strefa ochrony uzdrowiskowej A i B), jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w ust. 2, a ustanowienie strefy płatnego parkowania może nie być wystarczające do realizacji lokalnej polityki transportowej lub polityki ochrony środowiska".

Mogą zażądać nawet blisko 22 zł za godzinę i to nie tylko w dni robocze

Dlaczego to takie ważne? Zwyczajna strefa płatnego parkowania (SPP) umożliwia pobieranie opłat za postój tylko w dni robocze, natomiast śródmiejska także w weekendy i święta.

Zgodnie z przepisami maksymalna kwota opłaty za pierwszą godzinę postoju w SPP nie może przekroczyć 0,15 proc. płacy minimalnej, wynoszącej w 2026 r. 4806 zł, co daje 7,20 zł. W przypadku zaś ŚSPP dopuszczalna jest maksymalnie stawka odpowiadająca 0,45 proc. płacy minimalnej, czyli w tym roku aż 21,68 zł.

Wyjściowo wyższe opłaty mają na celu zniechęcenie kierowców do parkowania w centrum zbyt długo i wymuszenie większej rotacji, ale ważne dla samorządów jest też to, że ŚSPP oznacza większe wpływy do budżetu.

Śródmiejska strefa w Zakopanem już od grudnia. Wpływy za okres od maja do lipca 2026 r. wyższe o ponad 1,4 mln zł

Kiedy tylko stało się możliwe tworzenie śródmiejskich stref także w mniejszych miastach, ich władze przystąpiły do działania m.in. tam, gdzie turystów bywa dużo. W Zakopanem strefa zaczęła obowiązywać 2 grudnia 2025 r., w Krynicy-Zdroju z początkiem tego roku, a w Muszynie 5 stycznia 2026 r. Koleje miasta wdrożyły to rozwiązanie wiosną. Zapytaliśmy o ocenę efektów - zarówno w zakresie ruchu drogowego, jak i finansowych.

Pozytywnie oceniamy te efekty. Miejsca nie są już zajmowane przez te same pojazdy przez wiele godzin

- mówi Mateusz Pajek, naczelnik Wydziału Promocji i Komunikacji Społecznej Urzędu Miejskiego w Zakopanem.

Miasto zbierało już wcześniej opłaty za postój w ramach zwykłej strefy i za okres maj-lipiec w 2025 r. wpłynęło do miejskiej kasy 1 mln 968,4 tys. zł z tego tylko tytułu. Tymczasem w analogicznym okresie roku 2026, czyli już po uruchomieniu ŚSPP, zgromadziło prawie 3,4 mln zł.

W okresie maj-lipiec 2026 r. wpływy Zakopanego z płatnego parkowania wyniosły ok. 3,4 mln zł Fot. redroxmedia / Pixabay

- Obecnie nie planujemy poszerzenia ŚSPP. W maju 2026 r. wprowadziliśmy aktualizację stawek. Ewentualne dalsze zmiany będą komunikowane na bieżąco - dodaje Mateusz Pajek.

Piotr Ryba: Funkcjonowanie ŚSPP przebiega bez większych zmian w zakresie zachowań kierowców i dostępności miejsc

SPP działała już wcześniej także w Krynicy-Zdroju. Ale okazuje się, że wydzielenie śródmiejskiej strefy znacząco sytuacji w centrum miasta nie zmieniło.

Funkcjonowanie ŚSPP przebiega bez większych zmian w zakresie zachowań kierowców oraz dostępności miejsc parkingowych. Utrzymuje się wysoki poziom rotacji pojazdów

- mówi burmistrz Piotr Ryba.

W maju 2025 r. miasto zgarnęło za płatny postój 56,9 tys. zł, natomiast w maju br. już 119,3 tys. zł. Podobne skoki odnotowano odnośnie czerwca - 66,5 tys. w 2025 wobec 137,1 tys. zł w 2026, czy szczególnie lipca - 76,4 tys. zł w 2025 wobec 168,2 tys. zł w 2026.

Podobnie jak w Zakopanem, nie ma na razie planów rozszerzenia ŚSPP.

Kuracjusze sanatoriów zostawiali auta nawet na 3 tygodnie. „Teraz miejsca nie są blokowane”

Muszyna nie miała wcześniej strefy płatnego parkowania i 5 stycznia uruchomiła od razu strefę śródmiejską. W pierwszym półroczu zebrała z opłat 55,6 tys. zł.

Dotychczasowe obserwacje potwierdziły zasadność wprowadzenia ŚSPP. Zmieniła się długość parkowania pojazdów. Przypadki parkowania na okresy 3 tygodni przez kuracjuszy sanatoriów są sporadyczne, dzięki temu miejsca parkingowe nie są blokowane i są bardziej dostępne

- wyjaśnia Tomasz Cisek, kierownik Referatu Rozwoju Lokalnego, Inwestycji, Infrastruktury Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy Muszyna.

Z początkiem 2027 r. planowane jest utworzenie ŚSPP także w samym centrum Muszyny, czyli na rynku i okolicznych ulicach. Władze nie zamierzają natomiast nigdzie wprowadzać zwykłej strefy.

Śródmiejska strefa w Giżycku ruszyła 1 maja, ale obowiązuje tylko do końca września. Tak będzie co roku

Część miast potrzebowała nieco więcej czasu na wypracowanie i zatwierdzenie satysfakcjonujących rozwiązań, więc wprowadziło ŚSPP wiosną. Od 1 maja funkcjonuje ona m.in. w Giżycku. Jest sezonowa i obowiązuje w okresie od 1 maja do 30 września.

Kompleksowa ocena skuteczności ŚSPP wymaga zgromadzenia pełnych danych z okresu jej funkcjonowania. Na bieżąco monitorujemy sytuację drogową oraz rotację pojazdów, jednak ostateczna i pełna ocena wpływu strefy na zachowania kierowców oraz dostępność miejsc parkingowych zostanie przeprowadzona po zakończeniu przyjętego okresu jej funkcjonowania. Wyniki tych analiz pozwolą na wyciągnięcie miarodajnych wniosków, co do efektywności przyjętych rozwiązań

- wyjaśnia Adriana Ferenc, specjalistka w Wydziale Dróg i Infrastruktury Technicznej UM w Giżycku.

Wcześniej, w ramach zwyczajnej strefy, Giżycko zebrało z opłat w ubiegłym roku 163,4 tys. zł w maju, 141,6 tys. w czerwcu i prawie 297 tys. zł w lipcu. W tym roku udało się te wpływy niemal podwoić: 288,7 tys. w maju, 267,5 tys. w czerwcu i 515,9 tys. zł w lipcu.

- Władze miasta nieustannie przyglądają się funkcjonowaniu infrastruktury drogowej i analizują różnorodne rozwiązania pod kątem optymalizacji dostępności miejsc postojowych oraz poprawy mobilności mieszkańców. Ewentualne decyzje dotyczące rozszerzenia ŚSPP - zarówno w zakresie jej obszaru, jak i rozwiązań organizacyjnych - będą podejmowane w oparciu o rzetelne dane i kompleksowe analizy - podsumowuje Adriana Ferenc.

Obfity okres w Sopocie. Ponad 1 mln zł więcej miesięcznie niż przed rokiem

Sopot już za pierwszą godzinę postoju w ŚSPP ściąga od kierowców 9,50 zł, choć przy krótszym parkowaniu płaci się mniej (minimalna stawka to 1 zł). Ruszyła 1 maja i do 30 września będzie obowiązywać przez tydzień w godz. 9.00-22.00. Od października (do końca kwietnia roku następnego) zmieni się natomiast tylko tyle, że opłaty będą zbierane do godz. 20.00.

Budżet miasta już zauważalnie odczuł uruchomienie ŚSPP. W porównaniu do maja, czerwca i lipca 2025 r., kiedy postój odbywał się tylko w zwykłej SPP (wpływy odpowiednio 840,5 tys., 1 mln 126,2 tys. i 1 mln 578,8 tys. zł), opłaty zasiliły budżet kwotami o kilkadziesiąt lub nawet ponad 100 proc. wyższymi (odpowiednio 1 mln 903,1 tys., 2 mln 108,7 tys. oraz 2 mln 596,6 tys. zł).

Przygotowując się do wyznaczenia ŚSPP, w lipcu 2025 r. sprawdzaliśmy rotację na miejscach parkingowych. Z zebranych danych wynikało, że jedno miejsce było w czasie 13 godzin zajmowane przez zaledwie trzy samochody (2,79). Wprowadzenie śródmiejskiej strefy zdecydowanie zmieniło tę sytuację 

- podkreśla Marek Niziołek z Biura Prezydenta Miasta.

Dodaje, że według analizy od momentu wprowadzenia ŚSPP kierowcy najchętniej opłacają krótsze postoje.

- Odsetek biletów pobieranych na parkowanie w czasie do dwóch godzin to ok. 80 proc. Zwiększenie rotacji na miejscach parkingowych i poprawa dostępności tych miejsc dla mieszkańców były głównymi celami wprowadzenia ŚSPP. I ten cel został osiągnięty - podkreśla, dodając, że nie ma planów jej rozszerzania, a SPP jest rozszerzana tylko na wnioski mieszkańców.

Łeba liczy wpływy i analizuje sytuację. W tym roku śródmiejska strefa już zamknięta

Władze Łeby podeszły do tematu jeszcze inaczej, uruchamiając śródmiejską strefę sezonowo od 1 czerwca do 15 września (8.00-22.00). Miasto kończy badanie rotacyjności na wybranych ulicach, co powinno pokazać dostępność miejsc w porównaniu z brakiem funkcjonowania ŚSPP w latach ubiegłych oraz pomóc określić, czy główny cel jej wprowadzenia został osiągnięty.

Na dziś nie mamy jeszcze ostatecznych danych w tym zakresie - będą one dostępne z końcem września br. Wówczas również zostaną one poddane analizie porównawczej, jednak wpływy z roku bieżącego będą znacznie inne niż z roku poprzedniego, właśnie z uwagi na wprowadzenie strefy śródmiejskiej

- mówi Magdalena Stępień, kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej UM w Łebie.

Dodaje, że samorząd nie planuje rozszerzać stref o nowe ulice, natomiast to, czy zostanie dokonana zmiana w obszarach poszczególnych stref, pokaże analiza.

- Przedmiotem analizy i dyskusji staną się również stawki na przyszły rok oraz zwolnienia czy abonamenty - wyjaśnia.

Radni zdecydowali już na początku wiosny, ale nadal nie ma zatwierdzonej nowej organizacji ruchu

Nie wszystkim udało się wprowadzić ŚSPP - nawet mimo podjęcia stosownej uchwały. Takim przykładem jest Władysławowo, które przygotowało organizację ruchu związaną z uruchomieniem śródmiejskiej strefy i zgłosiło ją w Starostwie Powiatowym w Pucku, ale decyzji zatwierdzającej wciąż brak.

Procedura związana z przygotowaniem strefy trwa od przełomu marca i kwietnia br., kiedy opublikowana została uchwała wprowadzająca ŚSPP. Samo wejście w życie uchwały nie oznacza jednak automatycznego uruchomienia strefy, ponieważ konieczne jest jeszcze zatwierdzenie organizacji ruchu oraz wykonanie pozostałych czynności związanych z jej wdrożeniem

- tłumaczy Dominika Sułat-Jęcek, kierownik Referatu Promocji, Komunikacji i Spraw Społecznych UM Władysławowo.

W toku weryfikacji dokumentacji pojawiają się kwestie wymagające uzupełnienia lub korekty.

- Na bieżąco wprowadzamy wskazywane zmiany i ponownie przekazujemy dokumentację do dalszego procedowania. Zależy nam na możliwie szybkim zakończeniu tego procesu. Na tym etapie nie chcielibyśmy jednak podawać konkretnej daty uruchomienia strefy, ponieważ zależy ona od zakończenia procedury zatwierdzenia organizacji ruchu - kwituje Dominika Sułat-Jęcek.