Sağlık Bakanlığı’nın sezaryen oranlarını düşürmek amacıyla başlattığı denetimler, yüksek sezaryen oranı gerekçesiyle kadın doğum uzmanlarına yönelik yaptırımlar ve sosyal medyada sezaryeni SMA ile Tip-1 diyabetin nedeni gibi gösteren açıklamalar, tartışmayı büyüttü. Uzmanlar ise tartışmanın bilimden uzaklaştırıldığını, asıl meselenin sağlık sisteminin yapısal sorunlarında aranması gerektiğini söyledi.

Cumhuriyet konuyla ilgili İstanbul Tabip Odası ( İTO) genel sekreteri, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Op. Dr. Irmak Saraç ve Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu İstanbul temsilcilerinden Edin Güven ile konuştu.

Irmak Saraç, bir diyetisyenin sezaryen doğum ile SMA ve Tip1 diyabet arasında ilişki kuran açıklamalarına tepki gösterdi. Saraç, söz konusu iddiaların hiçbir bilimsel dayanağının bulunmadığını belirterek bu söylemlerin iktidarın nüfus ve aile politikalarının farklı biçimlerde yeniden üretilmesinden ibaret olduğunu ifade etti. Saraç, açıklamayı yapan kişinin hekim olmaması nedeniyle İTO’nun mesleki disiplin mekanizmalarını işletemeyeceğini de söyledi.

Sezaryen oranlarındaki artışın kadınların “ağrı çekmek istememesi” ya da doğum tarihini belirleme isteğiyle açıklanamayacağını vurgulayan Saraç, temel nedenin sağlık sisteminin özelleşmesi olduğunu söyledi. Özel hastanelerde artan hasta memnuniyeti beklentisinin ve vajinal doğum sürecini sağlıklı biçimde takip edecek nitelikli, deneyimli ebelerin azalmasının önemli sorunlar yarattığını belirten Saraç, ebelik mesleğinin giderek güç kaybetmesinin de doğum hizmetlerini olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Yüksek sezaryen oranı gerekçesiyle hekimlere yönelik yaptırımlara da değinen Saraç, Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Başkanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil’in Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile yaptığı görüşmeye dikkat çekti. Saraç, yaptırım kararı verilen 6hekimin yanı sıra yaklaşık 700 hekimin dosyasının da incelendiğini aktardı.

Edin Güven ise vajinal doğumun hastanelerde dahi ‘“normal doğum” ifadesiyle teşvik edilmesini politik bir tercih olarak değerlendirdi. Güven, “normal” kavramının karşısında kaçınılmaz olarak “anormal” olanın yaratıldığını ve bu dilin kadınlar üzerinde toplumsal bir baskıya dönüştüğünü ifade etti.

“Kimsenin keyfilikten söz etmeye hakkı olamaz” diyen Güven, sezaryenin de acısız ve son derece rahat bir yöntemmiş gibi sunulmasının doğru olmadığını vurguladı. Güven, tartışmanın geldiği noktayı şu sözlerle eleştirdi: “Gerçekten, doktoru, eşi, aileyi, din adamlarını, erkek futbolcuları, devleti geçtik, bir de diyetisyenlerden mi öğreneceğiz nasıl doğuracağımızı?”

Güven, sezaryenin azaltılması hedefleniyorsa bunun ancak bilimsel yöntemlerle ve anne ile bebeğin yararı gözetilerek yapılabileceğini belirtti. Bilimsel olmayan ve ayrımcı yönlendirmelerin kadınların yaşamını riske atabileceği uyarısında bulundu.

Güven ayrıca “kutsal annelik” dayatması üzerinden kadınların “iyi anne-kötü anne” biçiminde sınıflandırılmasının, muhafazakâr eril iktidarların uzun yıllardır kullandığı bir baskı yöntemi olduğunu söyledi. Güven sözlerini şöyle sonlandırdı: “Suçluluk duygusu hem bireyler hem de toplum üzerindeki en kullanışlı baskı araçlarından biridir. Kendini suçlu hissettirdiğiniz bir insana da topluma da dilediğinizi yaptırabilirsiniz.”