Yeterli süre uyulmasına rağmen sabahları yorgun ve bitkin uyanmak, günümüzün en yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Elif Ulusoy Demir, bu durumun sadece yatakta geçirilen zamanla ilgili olmadığını, uykunun kalitesi ve vücudun biyolojik ritmiyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Uzm. Dr. Demir, uykunun dinlendirici olabilmesi için kesintisiz olması gerektiğini belirterek, sabah yorgunluğuna yol açan etkenleri ve yapılması gerekenleri sıraladı.

Uyku kalitesinin vücudun hücresel onarımıyla yakından ilişkili olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Demir, "Yeterli bir süre uyunsa dahi uykunun mimarisini oluşturan derin uyku ve REM evreleri kesintiye uğradığında vücut ihtiyaç duyduğu zihinsel dinlenmeyi tamamlayamaz. Sabah dinç uyanabilmenin temel belirleyicisi, yatakta geçirilen toplam saatten ziyade uykunun ne kadar kesintisiz, düzenli ve derin bir kalitede sürdürülebildiğidir" dedi.

Sabahları bitkin uyanmanın tıbbi nedenlerine değinen Uzm. Dr. Demir, uyku apnesine dikkat çekti: "Uyku sırasında solunumun tekrarlayan biçimde durması kandaki oksijen seviyesini düşürür ve beynin uykuyu bölmesine yol açar. Kişi gece uyandığının farkına varmasa bile derin uykuya geçemez. Gürültülü horlama, uykuda nefes kesilmesi, ağız kuruluğu, sabah baş ağrısı ve gün içinde aşırı uyku hali uyku apnesini düşündürür."

Demir ayrıca demir eksikliği, kansızlık, B12 eksikliği ve tiroit hastalıklarının da dokulara taşınan oksijeni ve metabolizmayı etkileyerek doğrudan sabah yorgunluğuna yol açabileceğini ifade etti.

Zihinsel stresin yanı sıra akşam alışkanlıklarının da uykuyu olumsuz etkilediğini belirten Uzm. Dr. Demir, şu uyarılarda bulundu:

• Mavi Işık: Gece telefon ve bilgisayar kullanımı melatonin hormonunu baskılayarak derin uykuya geçişi zorlaştırır.

• Geç Yemek ve Alkol: Geç saatte yenen ağır yemekler sindirim sistemini çalıştırarak bedenin dinlenme moduna geçmesini engeller. Alkol ise uykuya geçişi kolaylaştırsa da gece boyunca mikro uyanmalara neden olur.

• Kafein: Akşam tüketilen kafein uykunun derinleşmesini engeller.

Yorgunluğa baş dönmesi, nefes darlığı veya çarpıntı gibi şikâyetlerin eşlik etmesi halinde vakit kaybetmeden bir hekime başvurulması gerektiğini kaydeden Uzm. Dr. Demir, yaşam tarzı değişikliklerine rağmen yorgunluğun 2-3 haftadan uzun sürmesi durumunda uzman kontrolünün şart olduğunu söyledi.

• Hafta sonları dahil her gün aynı saatte yatıp uyanmaya özen gösterilmeli.

• Sabahları ilk 30 dakika içinde doğal gün ışığına çıkılmalı.

• Yatmadan en az 1-2 saat önce ekran kullanımı sonlandırılmalı.

• Uykudan en az 3 saat önce beslenme ve kafein alımı kesilmeli.

• Gün içerisinde düzenli fiziksel aktivite yapılmalı.

İlgili Konular: #uyku problemi