Waar de een vindt dat geld moet rollen, blijft de ander herhalen dat je geld maar één keer kunt uitgeven. En als we eerlijk zijn, wat blijft er dan over van het gezegde ‘geld maakt niet gelukkig‘? Vandaag: Joeri, die in het verleden moeilijke tijden met geld kende, maar nu in financieel rustiger vaarwater zit. Dat geeft mentaal rust, vertelt hij.

Naam: Joeri (42)
Beroep: werkzaam in het basisonderwijs
Woonsituatie: getrouwd, 2 inwonende kinderen, 3 uitwonende kinderen
Netto-inkomen per maand: 4700 euro netto

Geld maakt (niet) gelukkig Hoe ben je financieel opgevoed?

„We hadden het thuis niet breed, maar ook zeker niet slecht. We hebben ons eigenlijk nooit echt zorgen over geld hoeven te maken. Van huis uit kreeg ik vooral mee dat geld niet het belangrijkste is; gezondheid is belangrijker.

Dat veranderde toen ik 12 was en mijn vader werd ontslagen. Een ‘vriend’ van mijn vader had een timmerbedrijf. Mijn vader mocht daar weleens materialen gebruiken of kreeg bijvoorbeeld hout voor verbouwingen aan zijn huis, in ruil voor arbeid. Op een gegeven moment kwam deze vriend ineens met een berekening waaruit zou blijken dat mijn vader hem nog een behoorlijk bedrag verschuldigd was. Gelukkig duurde die periode niet lang. Mijn vader begon daarna zijn eigen bedrijf, dat erg goed ging lopen. Vanaf dat moment was geld eigenlijk geen groot probleem meer.

Dat gezegd hebbende, heb ik zelf altijd voor mijn geld moeten werken en heb daardoor ook de waarde ervan leren kennen. Vooral het principe ‘eerst sparen, dan kopen’ heb ik van huis uit sterk meegekregen.”

Op welke manier werd er thuis over geld gesproken?

„Er werd thuis vrij neutraal over geld gesproken, maar eigenlijk niet zo heel veel. Het was geen taboe, maar ook geen onderwerp dat voortdurend aan tafel werd besproken.”

Hoe kijk je zelf naar geld?

„Ik zie geld eigenlijk als een noodzakelijk kwaad. Een samenleving zonder geld klinkt misschien aantrekkelijk, maar teruggaan naar een ruileconomie lijkt me onmogelijk. Daarvoor is onze samenleving veel te gespecialiseerd geworden: we leveren allemaal iets heel specifieks en daar kun je niet altijd rechtstreeks iets tegenover zetten.”

Is er een moment geweest waarop jouw visie op geld is veranderd?

„Vooral toen ik directeur werd van de school waar ik nu werk. Dat betekende een behoorlijke stap in mijn salaris, waardoor geld gelukkig veel minder een probleem werd. Tegelijkertijd merk ik soms iets grappigs: hoe meer geld ik heb, hoe zuiniger ik lijk te worden.

Een belangrijke ontdekking voor mij is hoeveel rust financiële zekerheid geeft. Niet hoeven nadenken of je het einde van de maand haalt, of weten dat je een kapot apparaat gewoon kunt vervangen, haalt enorm veel stress weg. In dat opzicht durf ik dus best te zeggen dat geld wel degelijk kan bijdragen aan geluk. Misschien maakt geld op zichzelf niet gelukkig, maar financiële zekerheid kan je leven absoluut een stuk prettiger maken.”

Heb je ooit problemen gehad met geld of schulden?

„Zeker. Toen ik 20 was, kreeg ik mijn eerste kind. Ik had nog geen vast contract en het huis dat ik samen met mijn ex had gekocht, was nog lang niet af. Omdat we samen niet genoeg verdienden, konden we de verbouwing niet in één keer betalen. Uiteindelijk heeft die verbouwing ongeveer vijf jaar geduurd.

Later ben ik gescheiden. Ik had inmiddels drie kinderen en bij de verkoop van het huis bleef ik met ongeveer 30.000 euro schuld achter. Dat bedrag heb ik gelukkig via familie kunnen lenen.

Daarna sloot de gevangenis in Tilburg, waar ik werkte, en moest ik ander werk zoeken. Via een loopbaantraject belandde ik in het onderwijs en begon ik als geschiedenisleraar. Mijn nieuwe vriendin, inmiddels mijn vrouw, werkte in het onderwijs. Door het lerarenoverschot van dat moment kon zij echter maar drie dagen per week werken.

Er waren periodes waarin we, als er iets kapotging, geld van de spaarrekening van de kinderen moesten lenen. Soms moesten we daar zelfs boodschappen van doen, omdat we anders simpelweg niet genoeg geld hadden. Aan het einde van ons geld hielden we regelmatig nog een week over. Gelukkig is dat sinds een jaar of vijf echt veranderd.”

Vind je het belangrijk om een spaarpot achter de hand te hebben?

„Absoluut. Mijn stelregel is dat je ongeveer drie keer je maandlasten als buffer op een spaarrekening zou moeten hebben. Daarmee kun je onverwachte uitgaven, zoals een kapot apparaat, opvangen en heb je een reserve wanneer er iets misgaat, maar misschien nog belangrijker: zo’n buffer geeft rust. Je hoeft niet iedere maand precies tot de laatste euro uit te komen.”

Stelling: met 1000 euro per maand extra zou ik op de lange termijn gelukkiger zijn.

„Ik verkeer inmiddels in de gelukkige positie dat ik genoeg geld heb, dus in eerste instantie zou ik zeggen: nee.

Aan de andere kant zou ik met 1000 euro per maand extra waarschijnlijk meer investeren, met als doel om eerder financieel onafhankelijk te worden. Als dat ervoor zou zorgen dat ik bijvoorbeeld binnen tien jaar met pensioen kan, levert dat natuurlijk wel iets op wat voor mij waardevol is: vrijheid en tijd. Daarnaast helpt me dat ook om mijn kinderen een mooie pot geld te geven op het moment dat ik kom te overlijden.”

Stelling: je kunt nooit te veel geld hebben.

„Daar ben ik het niet mee eens. Er zijn naar mijn idee absoluut mensen die zóveel vermogen hebben, dat je je kunt afvragen wat de toegevoegde waarde van nog meer geld is. Denk bijvoorbeeld aan miljardairs als Elon Musk of Bill Gates. Als je zoveel geld hebt dat je de wereldhonger en armoede kunt oplossen en je doet dat niet, moet je je afvragen of je niet te veel geld hebt. Op een bepaald moment gaat het volgens mij niet meer om wat geld voor je levenskwaliteit kan betekenen, maar vooral om hoeveel vermogen iemand kan verzamelen.”

Stelling: geld wordt meer waard als je het kunt delen.

„Dit vind ik een mooie stelling. Ik geloof dat mensen beter worden van elkaar helpen. Als voormalig geschiedenisleraar vind ik het fascinerend dat een van de aanwijzingen voor zorg binnen vroege menselijke samenlevingen bijvoorbeeld een genezen botbreuk is – iemand heeft kennelijk lang genoeg voor een ander gezorgd om diegene te laten herstellen. Voor mij is dat het eerste teken van beschaving, en niet bijvoorbeeld het schrift.

Dat geldt wat mij betreft ook voor geld. Als je genoeg hebt, vind ik het mooi om een deel daarvan te gebruiken om anderen te helpen of goede doelen te ondersteunen.

Daar zit voor mij wel een kanttekening aan. Helpen moet niet veranderen in jezelf boven een ander plaatsen: ‘Hier heb je wat, want ik heb toch genoeg.’ Dan gaat het meer over degene die geeft dan over degene die geholpen wordt en krijg je een soort grootsheidswaanzin.”

Geld maakt niet gelukkig, of toch wel?

„Gezondheid blijft voor mij het belangrijkste. Maar geld staat eerlijk gezegd op een goede tweede plaats, omdat het je mentale rust kan geven.

Niet dat bezit op zichzelf gelukkig maakt, maar omdat voldoende geld vrijheid, zekerheid en rust geeft. En als je ooit hebt meegemaakt hoe het is om die financiële zekerheid niet te hebben, weet je pas hoeveel dat waard is.”

Vanwege privacy in combinatie met gevoelige onderwerpen zijn de namen gefingeerd. De echte namen zijn bekend bij de redactie.

Nieuwsgierig naar meer antwoorden op de vraag; maakt geld gelukkig? Deze edities deden het goed bij onze lezers:

• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Verdien 8000 euro per maand, maar ik moet altijd iets achter de hand hebben’
• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik verdien ruim 9000 euro netto per maand’
• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Blij met ons koophuis, maar torenhoge lasten’
• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik mis mijn simpele leven van vroeger’

Reacties