• Nabór trwa od 1 do 23 października 2026 r. Wnioski przyjmuje ARiMR wyłącznie przez Portal Rolnika.
• Na jednym formularzu można ubiegać się o pomoc do nawozów, paliwa albo obu kategorii jednocześnie.
• W przypadku gospodarstwa dysponującego kilkunastoma fakturami przygotowanie dokumentacji bywa żmudne, nawet jeśli część dokumentów jest już dostępna elektronicznie.

Rolnicy mają czas do 23 października 2026 r. na złożenie wniosku o nadzwyczajne wsparcie finansowe związane ze wzrostem cen nawozów i oleju napędowego w następstwie kryzysu na Bliskim Wschodzie. Pomoc obsługuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wnioski można składać wyłącznie elektronicznie, za pośrednictwem Portalu Rolnika.

Po zalogowaniu trzeba odnaleźć właściwy formularz i rozpocząć wypełnianie. Nie ma potrzeby szukania dwóch osobnych wniosków. W jednym można ubiegać się o pomoc do nawozów, paliwa lub obu tych kategorii.

Na tym jednak prostota procedury właściwie się kończy. Sam formularz nie wydaje się szczególnie skomplikowany, ale wymaga wprowadzenia wielu danych i dołączenia dokumentów. Jeśli rolnik ma kilka czy kilkanaście faktur, liczba czynności szybko rośnie.

Wniosek można uzupełniać przed zakończeniem naboru. Warto jednak nie zostawiać wszystkiego na ostatnią chwilę, bo samo zebranie dokumentów, przepisanie danych i przygotowanie załączników zajmuje czas.

Pomoc dotyczy zakupów dokonanych od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. W przypadku nawozów wsparcie obejmuje nawozy mineralne, z wyłączeniem wapna nawozowego oraz wapna nawozowego zawierającego magnez. O pomoc mogą ubiegać się mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność rolniczą, które spełniają warunki programu.

Przygotowaliśmy wniosek wspólnie z rolnikiem prowadzącym średniej wielkości gospodarstwo rozliczające VAT. Do dyspozycji miał około dziesięciu faktur za nawozy i podobną liczbę dokumentów dotyczących zakupu paliwa.

Można by pomyśleć, że skoro część faktur jest dostępna elektronicznie, wypełnienie wniosku pójdzie szybko. Nic bardziej mylącego. Sam dostęp do dokumentu w wersji cyfrowej nie oznacza, że system automatycznie pobierze z niego wszystkie potrzebne informacje.

Dane trzeba wprowadzać ręcznie. W przypadku nawozów są to m.in. nazwa produktu, data zakupu, ilość, cena jednostkowa, dane sprzedawcy i wymagane dane identyfikacyjne stron transakcji, w tym numery NIP. Następnie trzeba dołączyć dokument potwierdzający zakup.

I tak z każdą kolejną fakturą. Otworzyć dokument, znaleźć odpowiednie informacje, przepisać je do formularza, sprawdzić, czy wszystko się zgadza, a potem dodać załącznik. Przy kilku dokumentach można jeszcze zachować cierpliwość. Przy kilkunastu zaczyna się żmudne klikanie.

W przypadku faktur dostępnych w Krajowym Systemie e-Faktur elektroniczna forma dokumentu nie zwalnia z wykonania czynności wymaganych przez formularz. Rolnik nadal musi przygotować dane w odpowiednich polach i dołączyć dokumenty zgodnie z instrukcją. Przy fakturach papierowych dochodzi jeszcze konieczność ich zeskanowania lub wykonania czytelnych kopii elektronicznych.

W analizowanym gospodarstwie większość nawozów kupiono przed 1 marca 2026 r. Te faktury nie mogły więc zostać uwzględnione w tym programie.

W okresie objętym wsparciem rolnik dokupywał mniejsze ilości produktów, m.in. siarczanu magnezu, mocznika, soli potasowej oraz nawozów wieloskładnikowych przeznaczonych pod jesienne zasiewy. Tymczasem największe partie nawozów azotowych i potasowych zostały zakupione wcześniej.

To pokazuje, że samo posiadanie faktur za nawozy nie wystarczy. Trzeba sprawdzić, czy zakupy mieszczą się w wymaganym okresie i czy spełniają warunki programu. W przypadku gospodarstw, które zaopatrują się w nawozy z dużym wyprzedzeniem, część najważniejszych zakupów może po prostu nie kwalifikować się do uwzględnienia we wniosku.

Podobna praca czeka rolników ubiegających się o wsparcie do oleju napędowego. Trzeba przygotować faktury potwierdzające zakupy paliwa dokonane od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r., a następnie wprowadzić wymagane dane i dołączyć dokumenty.

Konieczna jest również kopia decyzji o przyznaniu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2026 r. To dokument, który rolnicy otrzymują z urzędu gminy.

W praktyce oznacza to kolejne zadanie do wykonania przed wysłaniem wniosku. Trzeba odnaleźć decyzję, przygotować jej kopię elektroniczną i dołączyć ją zgodnie z wymaganiami formularza. Jeśli dokumentów jest dużo, łatwo przeoczyć któryś z załączników.

Najrozsądniej zacząć od skompletowania wszystkich faktur i decyzji, a dopiero później przejść do wypełniania formularza. W przeciwnym razie można wielokrotnie przerywać pracę, szukając kolejnych dokumentów.

W przypadku opisywanego gospodarstwa skompletowanie dokumentów, ręczne wprowadzenie danych z faktur i przygotowanie załączników zajęło ponad godzinę. Nie jest to oczywiście czas, który należy przypisać każdemu rolnikowi. Wszystko zależy od liczby dokumentów, sposobu ich przechowywania i sprawności w obsłudze portalu.

Jednak nawet przy kilkunastu fakturach widać, że procedura wymaga cierpliwości. Każdy dokument to następne pola do uzupełnienia, kolejne dane do sprawdzenia i osobny załącznik. Nie chodzi więc wyłącznie o samo wypełnienie wniosku, ale o powtarzanie tych samych czynności przy każdej fakturze.

Dla osób mniej sprawnie posługujących się narzędziami cyfrowymi problem może być jeszcze większy. Mogą skorzystać z pomocy doradców rolniczych, ale również wtedy ktoś musi przejrzeć faktury, wpisać dane i przygotować załączniki. Techniczna praca nie znika, tylko przechodzi na inną osobę.

Jeśli rolnik musi ręcznie przepisać dane z kilkunastu faktur, ktoś po drugiej stronie będzie musiał sprawdzić, czy te informacje zgadzają się z załączonymi dokumentami. Do weryfikacji pozostają m.in. daty zakupu, nazwy produktów, ilości oraz kompletność dokumentacji.

Nie sposób przesądzić, ile czasu urzędnik poświęci na jeden wniosek. Wiele zależy od tego, czy dokumenty są kompletne, czy dane się zgadzają i czy pojawią się wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Można jednak zadać pytanie, czy przy takiej liczbie ręcznie wprowadzanych informacji system pozwala odpowiednio usprawnić późniejszą kontrolę.

Podobny problem dotyczy doradców, którzy pomagają w składaniu wniosków osobom mniej sprawnym cyfrowo. Jeśli zamiast rolnika muszą samodzielnie przejrzeć każdą fakturę, przepisać dane i przygotować skany, zakres pracy pozostaje właściwie taki sam. Można zatem postawić pytanie, czy system doradczy w tak krótkim terminie jest wydolny aby obsłużyć dużą liczbę rolników?

Sam sposób ubiegania się o pomoc nie jest skomplikowany. Rolnik loguje się do portalu, wybiera właściwy formularz, wprowadza dane i dołącza dokumenty. Problem w tym, że za każdym z tych kroków kryje się wiele drobnych czynności, które trzeba wykonać osobno i dokładnie.

Teoretycznie prosty formularz w praktyce oznacza sporo przeklikiwania, przepisywania i skanowania. A kiedy rolnik wreszcie kliknie „wyślij”, po drugiej stronie rozpocznie się kolejny etap pracy z dokumentami.

Pojawiły się także głosy, że przy tak ustalonych cenach referencyjnych składanie wniosku może się nie opłacać. Część rolników kupowała bowiem nawozy taniej, niż wynikałoby to z opublikowanych przez resort wartości. W takiej sytuacji różnica między ceną referencyjną a ceną zakupu, od której zależy wysokość pomocy, może być niewielka. Warto jednak zaznaczyć, że sprawa cen referencyjnych nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta. Ministerstwo opublikowało średnie ceny nawozów z IV kwartału 2025 r., które mają stanowić punkt odniesienia przy wyliczaniu pomocy, ale po zgłoszeniu wielu zastrzeżeń zapowiedziało ich ponowną weryfikację. Ostateczne wartości nie są więc jeszcze znane. Dodatkowe wątpliwości wywołała różnica między kwotami brutto i netto, istotna przy obliczaniu wsparcia.

To kolejny przykład, że procedura, która miała być sposobem na uzyskanie wsparcia, wymaga od rolnika nie tylko czasu, lecz także uważnego analizowania dokumentów, zasad rozliczenia i śledzenia bieżących interpretacji. Samodzielne złożenie wniosku jest możliwe, ale im więcej wątpliwości pojawia się przy rozliczaniu zakupów, tym trudniej ocenić, czy wszystkie dane zostały prawidłowo przygotowane. Wsparcie ma rekompensować część rosnących kosztów produkcji, tymczasem droga do jego uzyskania oznacza dodatkową pracę administracyjną, której można by ograniczyć dzięki prostszym zasadom i jednoznacznym instrukcjom.