İzmir’in Menderes ilçesinde yaşayan, birçok hastane tarafından kendisine demans ve alzheimer teşhisi koyulan Sultan Yurt’un vasisi olan eşi Rüstem Yurt yıllardır eşinin malulen emeklilik hakkı için mücadele veriyor. 

Yeni Gün Gazetesi’nden Nurcan Etik’in haberine göre; Yurt ailesinin 2021’de Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) yaptığı maluliyet tespit başvurusu, İzmir Kurum Sağlık Kurulu tarafınca “demans hastası” olarak not düşülmesine rağmen, aynı kurum tarafından “ağır düzeyde çalışma gücünü kaybetmediği” ve malul olmadığı gerekçesiyle reddedildi. Karar 2023 yılında mahkemeye taşındı. İzmir 1. İş Mahkemesi, dava sürecinde hastalığı hızla ilerleyen, artık kimseyi tanımayan, konuşamayan, bedensel ihtiyaçlarının farkında olmayan, yürümek dahil hiçbir eylemi kendi başına yapamayan 61 yaşındaki Sultan Yurt’un, İstanbul Adli Tıp Kurumu’na gönderilmesini istedi. Rüstem Yurt ve Avukatı Ali Ekiz, defalarca Sultan Yurt’un İstanbul’a gidemeyeceğini, yola çıkamayacağını, evden dışarı çıkarılamadığını belirtmesine rağmen, SGK tarafından verilen “malul sayılamayacağına ilişkin” kararın “aksinin ispat edilemediği” gerekçesiyle davayı reddetti. Sadece kendisinin emekli maaşıyla hem kendisine hem de demans ve alzheimer hastası eşine bakmaya çalışan 63 yaşındaki Rüstem Yurt, “Bu nasıl bir vicdansızlık” diyerek karara tepki gösterdi. 

Yurt’un avukatı Ali Ekiz ise “İzmir 1. İş Mahkemesi büyük düzeyde bir vicdansızlık örneği göstermiştir. Bu karar sadece hukuksuz bir karar değil vicdansız ve hayattan kopuk bir karardır” dedi. Kararı kabul etmediklerini belirten Ekiz, hukuki mücadeleye devam edeceklerini açıkladı.

Dava sürecinde hastane raporlarının yetersiz görülmesi nedeniyle Avukat Ekiz, Adli Tıp Raporu istedi. Ardından Sultan Yurt Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi’ne gönderildi. Adli Tıp Kurumu, Dokuz Eylül’deki evrakları almasına rağmen, Yurt’un İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’na muayeneye gelmesini istedi. Avukat Ekiz, mahkemeye defalarca Sultan Yurt’un İstanbul’a gidemeyeceğini, yola çıkamayacağını, evden dışarı çıkarılamadığını belirtiğini, mahkeme heyetinin kendisinin de keşfe çıkabileceğini söylediğini ancak itiraz ve taleplerinin karşılık bulmadığını ifade etti. Ekiz, “Sultan hanımı evden çıkarıp İstanbul’a götürmemiz mümkün olmadığı için en sonunda Adli Tıp Kurumu’ndan rapor aldırılması talebimden vazgeçmek zorunda kaldım. Ancak mahkemenin mevcut evraklar üzerinden karar verme yetkisi vardı, ya da keşfe çıkabilirdi ancak davayı reddetti” ifadelerini kullandı.

Sultan Yurt’un 5 yıldır hasta olduğunu son 3 yıldır da kendisi ve çocukları dahil hiç kimseyi tanımadığını, konuşamadığını ve yürümek dahil hiçbir temel hareketleri yapamadığını söyleyen eşi Rüstem Yurt, “Yemeğini ben yediriyorum, tuvalete ben götürüyorum, tüm kişisel temizliğini ben yapıyorum, evin içinde her yere ellerinden tutarak götürüyorum, dengesi olmadığı için düşecek diye gözümün önünden ayıramıyorum” dedi. Mahkeme’nin ısrarla İstanbul Adli Tıp’tan rapor istemesine tepki gösteren Rüstem Yurt, “Şimdi ben Hakim beye soruyorum, bu halde nasıl götüreyim? Çok af buyurun altına kaçırıyor, günde 5 tane bez değiştiriyorum, nasıl yola çıkayım? Madem bir ambulans ayarlasınlar, yanına da doktoru versinler, ben nasıl götüreyim, tabutla mı götüreyim?” diye sordu.

Öte yandan, tüm süreci baştan sona anlatırken, “Ben ondan rahatsız değilim, bazı akrabalar bakımevine yatırmam gerektiğini söylüyorlar, asla olmaz. Kimseye güvenemem. Kaç yıldır birbirimizin kahrını çekmişiz, şimdi mi ayrılacağız. O yeter ki benim yanımda olsun” ifadelerini kullandı. Ancak Rüstem Yurt da eşinin hastalığı sürecinde kalın bağırsak kanseri geçirdi ve hâlâ tedavi görüyor. Kontrollere yeterince gidemediğini söyleyen Yurt, “Kendi kendimi kontrol ediyorum, başka çarem yok” dedi. Rüstem Yurt’un bağırsağı torbaya (stoma torbası) bağlı.

Ayda 5 paket bez kullandıklarını belirten Yurt, “Bir paket bez 900-1000 lira arasında. Benim kanser hastalığım nedeniyle kullandığım malzemeler 7 bin lira” dedi. “Elektrik var, doğalgaz var, su var, telefon faturası var” diyen Yurt, “Ne yiyip ne içeceğiz?” diye sordu. Gerekçeli kararda, “Mahkememizde oluşan hür vicdani kanaat ve inanca göre” davanın reddedildiği ifadelerine tepki gösteren Yurt, “Demek ki bu hakimin kendi vicdanı” ifadelerini kullandı.

Avukat Ekiz, “Sultan Hanım hakkında SGK’nın kendi sağlık raporunda bile Alzheimer ve Demans tanıları konulmuş ancak bu hastalıklara rağmen kendi başına çalışabileceği ve emekli olmasını gerektirir bir durum olmadığı söylenmiş” diye hatırlattı. Ekiz, “Dava dosyasında Torbalı Eğitim Araştırma Hastanesi, 9 Eylül Tıp Fakültesi Hastanesi ve Elazığ’da özel bir hastaneden alınmış raporlar olmasına rağmen Adli Tıp Kurumu ve mahkeme İstanbul’da muayene talep edip dosyayı çıkmaza soktu ve müvekkilin emekli olmasını gerektirecek bir durum olmadığına karar verdi” dedi. “Bu kararların hukukla ve vicdanla alakası yok” diyen Ekiz, “Hukuk ve davalar teknik ve mühendislik mantığıyla yürütülemez. Hakimlerin ve mahkemelerin gerçeği araması ve buna göre karar vermesi gerekir. Hukuk ancak bu şekilde işler. Bu dosyada bunların hiçbiri yok” dedi. “İzmir 1. İş Mahkemesi büyük düzeyde bir vicdansızlık örneği göstermiş, kararın son satırlarına da vicdanlarının rahat olduğunu gösteren bir ibare eklemiştir” diyen Ekiz, “Bu karar sadece hukuksuz bir karar değil vicdansız ve hayattan kopuk bir karar. Müvekkilimiz orada, onlarca rapora ve karara gerek yok, bir hâkimin, bir insanın gidip bakması ve görmesi yeterli. Bu kararı kabul etmiyoruz. Her türlü hukuk yoluna başvuracağız” açıklamalarında bulundu.

Menderes’te yaşayan 61 yaşındaki Sultan Yurt’a çalıştığı süre içerisinde, 2020 yılında demans teşhisi koyuldu. SGK’ya 2021 yılında mamulen emeklilik başvurusu yapan Yurt’un talebi, yine SGK’nın kendi raporunda “demans” hastası olduğu belirtilmesine rağmen “malul sayılamayacağı” gerekçesiyle reddedildi. Ardından Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na itiraz edildi ancak Kurul, 27 Nisan 2022 tarihinde “çalışma gücünü ağır düzeyde kaybetmemiş olduğundan malul sayılamayacağına” oy birliği ile karar vererek bu itirazı da reddetti. Ancak Sultan Yurt’un bu süreçte hastalığı hızla ilerledi ve kararın ardından sadece 7 ay sonra Torbalı Devlet Hastanesi Durum Bildirir Sağlık Kurulu, “akli dengesinin akıllıca yaşam sürdürmek için yeterli olmadığı” ve “hastalığının sürekli” olduğunu belirterek vasi tayini gerektiğine karar verdi. Kararın ardından eş Rüstem Yurt Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından vasi tayin edildi. Tayinin ardından tekrar İzmir Sosyal İl Güvenlik Müdürlüğü’ne başvuruda bulunan Rüstem Yurt’a yasal süre içerisinde yanıt verilmedi. Bu nedenle Yurt, 2023 yılında mahkemeye başvurdu. 3 yıldır devam eden davanın sonunda, 10 Eylül 2026’da İzmir 1. İş Mahkemesi, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’nun 2022 yılında verdiği “çalışma gücünü ağır düzeyde kaybetmemiş olduğundan malul sayılamayacağına ilişkin” kararın “aksinin ispat edilemediği” gerekçesiyle davayı reddetti.