Polski przemysł płytek ceramicznych, trzeci co do wielkości w UE, czeka na decyzje w Brukseli. „To być albo nie być krajowej produkcji ceramicznej” – mówi RMF FM Ferdynand Gacki, prezes Polskiej Unii Ceramicznej. Sytuacja sektora jest trudna. Uderzają w niego wysokie ceny energii, konkurencja z Indii i koszty unijnej polityki klimatycznej.

Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock

Dziś komisja środowiska Parlamentu Europejskiego głosuje nad raportem Adama Jarubasa, który przewiduje specjalne rozwiązania dla producentów ceramiki. W czwartek ma nad nim głosować cały Parlament Europejski (PE). Chodzi o nowe zasady przydzielania darmowych uprawnień do emisji CO₂.

To jest jeden z sektorów, który najbardziej odczuwa skutki polityki energetyczno-klimatycznej i wymaga szczególnego wsparcia – mówi RMF FM europoseł Adam Jarubas, sprawozdawca raportu. Jak podkreśla, udało się zbudować poparcie ponad podziałami politycznymi.

Za kompromisem mają zagłosować cztery grupy: Europejska Partia Ludowa (do której należą KO i PSL), socjaliści, liberałowie i Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy (do których należy PiS). To oznacza, że prawie na 100 proc. przejdą w PE korzystne dla branży rozwiązania, choć oczywiście trzeba poczekać na ostateczne wyniki głosowań.

Jarubas chce, by producenci płytek otrzymali specjalne rozwiązanie w systemie darmowych uprawnień do emisji CO₂. Chodzi o osobne wskaźniki, które lepiej uwzględniałyby specyfikę wypalania ceramiki. Bo mniej darmowych uprawnień oznacza, że fabryki muszą kupować ich więcej na rynku, co zwiększa koszty produkcji.

Proponujemy, żeby w ramach dodatkowych, wolnych uprawnień wydzielić podgrupę specjalnie dedykowaną dla sektora ceramicznego. To będzie realne wsparcie w postaci darmowych uprawnień i mocne wsparcie dla podniesienia jego konkurencyjności – zapowiada Jarubas.

Nieoficjalnie szacuje się, że rozwiązanie mogłoby oznaczać dla branży około 2–3 mln dodatkowych uprawnień. Producenci alarmują, że pierwotna propozycja Komisji Europejskiej w ogóle nie uwzględniała specyfiki tego sektora. Według szacunków branży jej przyjęcie oznaczałoby około 38 procent mniej darmowych uprawnień.

Sytuacja polskich producentów płytek ceramicznych staje się coraz bardziej dramatyczna. A jest to sektor, który w czasie wojny ma znaczenie strategiczne, bo ceramiczne komponenty są wykorzystywane także w produkcji wojskowej czy kosmicznej – podkreśla Gacki.

Polska jest trzecim co do wielkości producentem płytek w Europie, po Włoszech i Hiszpanii, ale branża zmaga się z wysokimi kosztami energii i konkurencją importową. Dziś już co piąta płytka sprzedawana w Polsce pochodzi z Indii.

W zakładach zrzeszonych w Polskiej Unii Ceramicznej w ciągu dwóch i pół roku zatrudnienie spadło z około 6,5 tys. do 4,5 tys. osób. Produkcja zmniejszyła się z potencjalnych 130 mln m² płytek rocznie do około 75 mln.

Produkcja ceramiki jest bardzo energochłonna. Piece wymagają dużych ilości gazu, a przejście na czystsze technologie, w tym elektryfikację, wiąże się z kosztownymi inwestycjami i koniecznością zapewnienia ogromnych ilości energii. Branża przekonuje, że potrzebuje czasu i środków na transformację.

W tle jest spór o dodatkowe uprawnienia do emisji CO₂. Z nieoficjalnych informacji korespondentki RMF FM w Brukseli Katarzyny Szymańskiej-Borginon wynika, że Parlament Europejski może zgodzić się na przeznaczenie całej dodatkowej puli na przemysł, ale w zamian będzie zabiegał o specjalne rozwiązania dla producentów płytek ceramicznych, stawiając ich przyszłość na szali negocjacji z Radą UE.