• - Polscy samorządowcy będą mogli wesprzeć ukraińskich partnerów wiedzą na temat korzystania z modelu finansowania, który w Polsce stał się jednym z motorów lokalnego rozwoju - powiedział prezesa BGK.
• Według Mirosława Czekaja ukraińskie samorządy zyskają dostęp do finansowania dzięki kredytom banków komercyjnych w Ukrainie zabezpieczonym unijnymi gwarancjami.
• BGK zapowiedział też rozwijanie obecności w Ukrainie po otwarciu przedstawicielstwa w Kijowie, co ma wzmocnić współpracę gospodarczą.

Bank Gospodarstwa Krajowego i Komisja Europejska podpisały 30 marca br. umowę gwarancyjną dotyczącą programu Ukraine Facility na kwotę 175 mln euro. Gwarancje umożliwią bankowi udzielanie kredytów inwestycyjnych w energetyce, transporcie, produkcji, w tym towarów podwójnego zastosowania. Ryzyko związane z udzielaniem przez BGK pożyczek przejmie Unia Europejska.

Prezes BGK Mirosław Czekaj poinformował, że inwestycje samorządowe to kolejny program, który wkrótce BGK wdroży do swojej oferty. Zwrócił uwagę, że w odróżnieniu od wsparcia przewidzianego w podpisanej 30 marca umowie z KE projekty inwestycyjne realizowane przez ukraińskie samorządy nie otrzymają bezpośredniego wsparcia kredytowego z BGK. Implementacją programu zajmować się będą banki komercyjne. BGK będzie natomiast operatorem unijnych gwarancji, którymi objęte zostaną kredyty udzielane przez banki ukraińskie.

Ukraińskie samorządy, szczególnie te niższego szczebla, uzyskają możliwość finansowania rozwoju z kredytów, czego dotąd były praktycznie pozbawione ze względu na zmienione dopiero w ubiegłym roku ograniczenia systemowe, jak również niewielką zdolność kredytową wynikającą z ryzyka, jakie stwarza wciąż trwająca wojna - powiedział Czekaj.

Prezes BGK dodał, że bank wesprze też ukraińskie samorządy pomocą w przygotowaniu projektów, które będą finansowane z gwarantowanych kredytów. Działanie to będzie możliwe dzięki nowelizacji ustawy o współpracy rozwojowej w 2025 r., która czyni z BGK "kluczowego aktora polskiej architektury współpracy rozwojowej zagranicą".

- Program pomocy technicznej, którego implementacja rozpocznie się w ciągu nadchodzących kilku tygodni, będzie szansą na realne wykorzystanie doświadczeń polskich samorządów oraz firm z sektora komunalnego w Ukrainie. Liczymy na to, że polscy samorządowcy będą mogli wesprzeć ukraińskich partnerów wiedzą na temat korzystania z modelu finansowania, który w Polsce stał się jednym z motorów lokalnego rozwoju. Jednocześnie mamy nadzieję na zwiększoną liczbę wygranych przetargów przez polskich wykonawców zainteresowanych projektami w tym kraju - zaznaczył Czekaj.

Szef BGK zwrócił uwagę, że ważnym krokiem w budowaniu zaufania do polskiego banku rozwoju w Ukrainie było otwarcie w lutym 2025 roku przedstawicielstwa w Kijowie, co stało się w czasie, kiedy sytuacja militarna Ukrainy wydawała się trudniejsza niż obecnie. - Strona ukraińska to doceniła. Mamy więc przyczółek, który będzie podstawą do rozwijania dwustronnych kontaktów gospodarczych i budowania relacji biznesowych z ukraińskimi partnerami przez polskich przedsiębiorców. Przedstawicielstwo jest też placówką, która ułatwi współpracę samorządowców z obydwu krajów - zauważył.

Czekaj podkreślił, że zaangażowanie BGK w Ukrainie nie jest jednorazowym działaniem, ale strategią konsekwentnie realizowaną od kilku lat. - Najpierw przygotowaliśmy system wsparcia dla ukraińskich banków - w pierwszej kolejności Kredobanku, należącego do Grupy PKO Banku Polskiego, a potem największego ukraińskiego banku PrivatBank. Wykorzystując środki europejskie, udzieliliśmy im gwarancji, żeby mogły bezpiecznie udzielać kredytów małym i średnim przedsiębiorcom działającym w rejonach przyfrontowych i jednocześnie, żeby te kredyty nie były zbyt drogie - powiedział.

Szef BGK przypomniał, że na mocy umowy między rządami Polski i Ukrainy Bank Gospodarstwa Krajowego uzyskał specjalny status w tym kraju. Dodał, ma to nie tylko wymiar praktyczny, ale wiąże się również z prestiżem. BGK znalazł się bowiem w gronie czterech krajowych banków rozwoju, które uzyskały zgodę na działanie w Ukrainie.

- Podczas ubiegłorocznej konferencji Ukraine Recovery w Rzymie podpisaliśmy uroczyście, wraz z bankami rozwoju z Niemiec, Francji i Włoch oraz Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI), list intencyjny dotyczący przystąpienia do Europejskiego Funduszu Flagowego na rzecz Odbudowy Ukrainy - międzynarodowej inicjatywy mającej na celu wsparcie finansowe odbudowy i modernizacji tego kraju - przypomniał szef BGK.

Czekaj wskazał, że tzw. kapitał katalityczny, który uruchamiają instytucje rozwoju, ma doprowadzić do alokacji w Fundusz Flagowy dodatkowych środków prywatnych - w początkowym etapie 500 mln euro, z docelowym zwiększeniem zaangażowania, wspierając w ten sposób projekty realizowane przez polskie i europejskie firmy.

- Warto wspomnieć, że pięć największych europejskich banków rozwoju, wśród których jest Bank Gospodarstwa Krajowego, prowadzi specjalny program stażowy przeznaczony dla młodej kadry ukraińskiej - przedstawicieli instytucji finansowych i administracji. Stażyści nabywają wiedzę, którą potem mogą wykorzystać w Ukrainie. Służy to również budowaniu dobrych relacji, które w przyszłości będą procentowały, zwłaszcza że w perspektywie mamy przystąpienie Ukrainy do Unii Europejskiej - podsumował Czekaj.

BGK informował, że umowa gwarancyjna podpisana przez bank z Komisją Europejską 30 marca br., dotycząca II filaru programu Ukraine Facility jest pierwszą umową dotycząca programu wsparcia inwestycji prywatnych, podpisaną przez krajowy bank rozwoju z Unią Europejską.

Według przekazanych przez bank informacji BGK dysponuje w programie Ukraine Facility największą pulą środków ze wszystkich krajowych banków rozwoju. Komisja Europejska informowała, że umowa z BGK jest jednocześnie pierwszą umową dotyczącą innowacyjnych rozwiązań finansowych dla sektora dual-use oraz pierwszą, która wprowadza mechanizm zabezpieczający przed ryzykiem wojennym.