• Europa zwiększyła budżety obronne, jednak ograniczenia infrastrukturalne, kadrowe i technologiczne spowalniają tempo budowy nowych zdolności.
• Import sprzętu wojskowego coraz słabiej kompensuje braki produkcyjne, co uwidacznia podatność europejskich armii na zewnętrzne dostawy.
• Polska, jako jeden z liderów wydatków obronnych, może wykorzystać tę sytuację do rozwoju własnego przemysłu i zmniejszenia zależności od zagranicznych producentów.

Rok po ogłoszeniu programu „ReArm Europe” pytanie nie dotyczy już politycznych deklaracji, lecz realnej zdolności ich wykonania. Wydatki obronne rosną, ale ich dynamika wyraźnie słabnie. Po wzrostach przekraczających 20% rocznie w latach 2024–2025, w 2026 r. tempo spadło do ok. 9%. Prognozy pokazują, że przy obecnej trajektorii Europa osiągnie 2,6% PKB w 2030 r., nie realizując celu 3%.

Skumulowana luka finansowa wyniosłaby około 255 mld EUR względem poziomu 3% oraz 575 mld EUR względem celu 3,5%.

To oznacza, że nawet rekordowe budżety nie wystarczą, jeśli przemysł nie przyspieszy.

Po trzech latach dynamicznych wzrostów europejskie spółki obronne odnotowały w 2026 r. jedynie ok. 5% zwyżki, co Allianz Trade określa jako „weryfikację wcześniejszych oczekiwań inwestorów”. Jednocześnie tempo zwiększania nakładów obronnych jest bardzo zróżnicowane.

Liderami są Polska, Litwa, Łotwa i Estonia, które kierują się w stronę 4,5–5,5% PKB. Dania, Szwecja i Niemcy również zwiększają wydatki, podczas gdy Włochy, Hiszpania i Holandia pozostają ostrożne.

Finansowanie nadal trafia przede wszystkim na sprzęt, a nie na infrastrukturę. Ta pochłania zaledwie 0,11% PKB, przy celu NATO wynoszącym 1,5% PKB dla szeroko rozumianych wydatków bezpieczeństwa.

Największym problemem nie jest dziś brak pieniędzy, lecz zdolność ich wykorzystania. Portfele zamówień największych europejskich firm przekraczają pięciokrotność ich rocznych przychodów, ale inwestycje nie rosną proporcjonalnie.

Udział nakładów inwestycyjnych w przychodach ustabilizował się na poziomie około 5%.

Firmy działają ostrożnie, obawiając się nadmiernego ryzyka i niepewności politycznej. Marże netto spadły z 10% do 8%, a rosnące koszty energii, surowców i finansowania dodatkowo ograniczają skłonność do inwestycji.

Przykład Rheinmetall pokazuje, jak trudna jest szybka dywersyfikacja. Firma musiała wycofać się z projektu morskiego, którego nie była w stanie dostarczyć - co natychmiast odbiło się na jej kapitalizacji.

Sektor zatrudnia dziś 650–700 tys. osób, o 30–40% więcej niż w 2021 r., ale to wciąż za mało wobec skali zamówień. „Drony odpowiadają za 26% nieobsadzonych stanowisk, technologie kosmiczne za 16%, systemy wywiadu i obserwacji za 13%, a elektronika za 9%.”

Firmy konkurują o inżynierów z sektorami cywilnymi, które oferują wyższe wynagrodzenia. Proces szkolenia trwa latami, a kompetencji nie da się zbudować w tempie narzuconym przez polityczne ambicje.

Udział importu w europejskich zamówieniach obronnych wzrósł z 20% w 2021 r. do 45% w 2025 r.. Choć udział USA spadł z 71% do 48%, Amerykanie nadal dostarczają niemal połowę uzbrojenia kupowanego poza Europą.

Największy problem dotyczy pocisków i systemów dalekiego zasięgu - europejskie alternatywy są ograniczone. „Ceny importowanych pocisków wzrosły o 116% względem średniej z lat 2019–2021.” Każde euro wydane na obronność zapewnia więc mniej realnych zdolności niż zakładano.

Program SAFE, wart 150 mld euro, miał być impulsem dla przemysłu. Tymczasem:

• wypłacono jedynie 12 mld euro,
• Polska wykorzystała 15% przyznanej puli,
• część państw nie otrzymała żadnych środków.

„Dotychczas wypłacono zaledwie 12 mld EUR, czyli około 8% całej puli.”
Biurokracja, rozproszenie programów i długie procedury weryfikacyjne powodują, że środki nie trafiają do przemysłu w odpowiednim czasie.

Raport wskazuje na konieczność dwutorowej strategii:

• Działania pilne
  uzupełnienie braków w pociskach dalekiego zasięgu, obronie powietrznej i cyberbezpieczeństwie,
  wykorzystanie niewykorzystanych mocy przemysłu motoryzacyjnego,
  inwestycje w infrastrukturę produkcyjną i logistyczną (0,5–1% PKB do 2035 r.).
• Długoterminowa rozbudowa potencjału
  ponadnarodowe rezerwy strategiczne,
  inwestycje w drony, technologie kosmiczne, AI, robotykę, autonomię i technologie kwantowe,
  ocena postępu przez realny wzrost mocy produkcyjnych, a nie tylko udział wydatków w PKB.

Dla sektora property raport jest sygnałem nadchodzących zmian:

• Wzrost popytu na tereny przemysłowe i logistyczne - szczególnie w krajach liderujących wydatkom.
• Nowe inwestycje w infrastrukturę obronną - magazyny, zakłady produkcyjne, centra testowe, laboratoria.
• Przemysł motoryzacyjny i elektroniczny jako zaplecze obronności - możliwe przesunięcia w lokalizacjach inwestycji.
• Wielomiliardowe nakłady infrastrukturalne mogą stać się jednym z największych strumieni inwestycyjnych w Europie do 2035 r.

Europa stoi przed największym przemysłowym wyzwaniem od dekad. Jeśli nie zbuduje mocy produkcyjnych, nawet rekordowe budżety nie przełożą się na realne bezpieczeństwo.