• Misja lekarzy dentystów z UJ CM w Papui-Nowej Gwinei trwa od 28 lipca do 18 sierpnia 2026 r. (obejmuje Port Moresby oraz dystrykt Abau, m.in. szkoły i Holy Spirit Seminary)
• W warunkach terenowych wolontariusze leczą zaawansowaną próchnicę, stany zapalne i silny ból, wykonując badania, wypełnienia światłoutwardzalne oraz ekstrakcje zębów
• Oprócz leczenia zespół prowadzi profilaktykę i działania badawcze. Organizatorzy podkreślają długofalowy cel akcji: edukację, zbieranie danych i budowanie współpracy z lokalnymi społecznościami

W Papui-Nowej Gwinei trwa misja medyczna z udziałem pracowników i absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum. Dla części pacjentów to pierwsza taka pomoc w życiu

Lekarze wolontariusze:

• leczą próchnicę,
• usuwają zęby,
• pomagają pacjentom z bólem i zakażeniami,
• realizują profilaktykę.

Dla części mieszkańców to pierwsza w życiu możliwość skorzystania z profesjonalnej opieki stomatologicznej.

Misja rozpoczęła się 28 lipca i potrwa do 18 sierpnia 2026 r. Zespół pracuje w Port Moresby oraz w dystrykcie Abau, docierając m.in. do Holy Spirit Seminary i lokalnych szkół.

Na pomoc czekają dzieci, ich rodzice, nauczyciele i mieszkańcy okolicznych społeczności.

Warunki niewiele przypominają typowy gabinet dentystyczny. Stanowiska trzeba każdego dnia przygotować od podstaw, sprzęt jest przenośny, a część materiałów i wyposażenia przyjechała wraz z zespołem z Polski. Po rejestracji i ocenie potrzeb rozpoczyna się leczenie, które nierzadko trwa do zachodu słońca.

Pacjenci zgłaszają się przede wszystkim wtedy, gdy problemu nie da się już ignorować. Zaawansowana próchnica, stany zapalne i silny ból należą do najczęstszych powodów wizyt.

W warunkach terenowych lekarze:

• wykonują badania stomatologiczne,
• zakładają wypełnienia z materiałów światłoutwardzalnych,
• usuwają zęby, których nie można już uratować.

Priorytet jest bardzo konkretny: ograniczyć cierpienie pacjenta i zatrzymać rozwijające się zakażenie.

Szczególne znaczenie ma pomoc dzieciom. Nieleczona próchnica nie oznacza wyłącznie problemu stomatologicznego. Ból może utrudniać jedzenie i sen, wpływać na koncentrację, naukę oraz codzienne funkcjonowanie. Tam, gdzie dostęp do dentysty jest bardzo ograniczony, nawet zabieg uznawany w Europie za podstawowy może radykalnie poprawić komfort życia.

Szczoteczka równie ważna jak wiertło

Członkowie misji podkreślają, że samym leczeniem nie da się rozwiązać problemu.

Równolegle prowadzone są zatem działania profilaktyczne. Dzieci, rodzice i nauczyciele uczą się prawidłowego szczotkowania zębów i zasad zapobiegania próchnicy. Pacjenci otrzymują szczoteczki, pasty i materiały edukacyjne.

W przypadku dorosłych dochodzi jeszcze jeden problem charakterystyczny dla regionu - żucie betelu. Zespół rozmawia z pacjentami o jego wpływie na błonę śluzową jamy ustnej i związanych z tym zagrożeniach zdrowotnych.

Misja ma również wymiar badawczy. Prowadzona jest nieinwazyjna ocena stanu zdrowia jamy ustnej miejscowej ludności. Zebrane informacje mają pomóc określić skalę problemów, najczęściej występujące choroby i rzeczywiste potrzeby mieszkańców. Dzięki temu kolejne działania pomocowe będzie można planować nie tylko na podstawie pojedynczych obserwacji, ale także danych zebranych na miejscu.

Wyjazd jest częścią znacznie szerszego zaangażowania Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum w medycynę humanitarną.

Od lat uczelnia współpracuje z Fundacją Centrum Dobroczynności Lekarskiej, realizując programy „Doctors Africa”. Projekty obejmowały m.in. Kenię, Tanzanię, Rwandę i Ugandę.

W styczniu 2025 r. na UJ CM powstało Centrum Medycyny Humanitarnej. Jednostka wyrosła z programów społecznych i medycznych prowadzonych na uczelni od 2018 r. i ma integrować działalność pomocową, edukacyjną oraz badawczą.

Studenci stomatologii oraz lekarze z Uniwersyteckiej Kliniki Stomatologicznej pomagali w Tanzanii. Opieką objęto wówczas ok. 250 pacjentów z domu dziecka.

W lutym 2026 r. delegacja UJ CM i Fundacji Centrum Dobroczynności Lekarskiej ponownie pojechała do Tanzanii i na Zanzibar, tym razem nie tylko z pomocą medyczną, ale również z praktycznymi szkoleniami dla miejscowego personelu oraz rozmowami o współpracy w zakresie edukacji medycznej.

Obecna misja w Papui-Nowej Gwinei realizowana jest wspólnie z Fundacją Pomoc z Polski.

Lekarze, absolwenci i techniczne zaplecze

W działania zaangażowany jest zespół osób związanych z Uniwersytecką Kliniką Stomatologiczną UJ CM.

W tegorocznej misji uczestniczą:

• dr Norbert Rehlis, specjalista chorób wewnętrznych, medycyny transportu i zdrowia międzynarodowego, od lat prowadzący działalność medyczną w Papui-Nowej Gwinei;
• dr Andrzej Kiencało, specjalista chirurgii stomatologicznej oraz stomatologii zachowawczej z endodoncją;
• dr Krzysztof Gronkiewicz, specjalista chirurgii stomatologicznej i protetyki stomatologicznej:
• lek. dent. Monika Szczepanik;
• lek. dent. Natalia Dymel, odbywająca staż podyplomowy;
• mgr inż. Piotr Polończyk odpowiedzialny za przygotowanie, obsługę i naprawę sprzętu medycznego oraz techniczne zaplecze;
• Ryszard Feret, absolwent kierunku lekarsko-dentystycznego UJ CM, koordynator organizacyjny misji;
• Bruno Jarecki absolwent stomatologii na Uniwersytecie Jagiellońskim (zespół pomocniczy).

W warunkach terenowych odpowiednia logistyka jest równie ważna jak doświadczenie kliniczne. Awaria sprzętu może oznaczać przerwanie pracy i pozostawienie kolejnych pacjentów bez pomocy, dlatego przygotowanie techniczne jest jednym z kluczowych elementów przedsięwzięcia.

Organizatorzy podkreślają, że celem nie jest wyłącznie wykonanie jak największej liczby zabiegów w ciągu trzech tygodni. Każdy taki wyjazd ma budować wiedzę o potrzebach lokalnych społeczności i tworzyć podstawy długofalowej współpracy.

To szczególnie ważne w miejscach, gdzie po zakończeniu misji podstawowy problem pozostaje ten sam:

• ogromna odległość od gabinetu,
• brak odpowiedniej liczby lekarzy,
• koszty opieki przekraczające możliwości części mieszkańców.

Z tych względów obok leczenia pojawiają się:

• edukacja,
• profilaktyka,
• szkolenie lokalnego personelu,
• gromadzenie danych, które mogą pomóc zdecydować, gdzie i w jakiej formie pomoc jest najbardziej potrzebna.

Misja w Papui-Nowej Gwinei uzyskała wsparcie finansowe Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Fundacji Studentów i Absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego „Bratniak”.

Dzięki członkom misji wiedza zdobywana w klinikach i salach wykładowych trafia w miejsca oddalone o tysiące kilometrów od Krakowa – tam, gdzie dla części pacjentów profesjonalne badanie dentystyczne, wypełnienie ubytku czy usunięcie bolącego zęba nadal nie jest oczywistym elementem opieki zdrowotnej, lecz rzadką szansą na pomoc.